Nieuwe uitgave van “kinderen met dyslexie“ van Tom Braams

In het oktobernummer van Woortblind werd het nieuwe boek van Tom Braams al aangekondigd, mét een foto van de voorkaft. De titel is dezelfde als van zijn werk uit 1998.

 De ondertitel van toen is echter vervallen. Er stond “een gids voor ouders” en nu is het werk ook geschikt gemaakt voor leerkrachten die iets meer willen weten van de problemen en de aanpak van deze kinderen. Een terechte keuze vind ik, en het geheel is een goed uitgebalanceerd werk waarin de noden en de mogelijkheden van deze leerlingen, hun ouders en hun school op een rijtje worden gezet. Ik heb het boek met veel genoegen doorgenomen en kan niet anders zeggen dan dat dit een aanrader is voor iedereen die in de basisschool of in het voortgezet onderwijs met dergelijke kinderen geconfronteerd wordt.

Spreekwoorden

De gevolgen van dyslexie gaan in zijn beschrijving verder dan de leesachterstanden en de spellingsmoeilijkheden die daarmee samenhangen. Hij wijst ook op het eventueel samengaan met moeilijkheden bij het luisteren (slecht oppikken van de juiste boodschap!), het foutief gebruik van gezegden en spreekwoorden bij het praten of het slecht kunnen onthouden van instructies. 

Alternatief en doodlopend

Braams maakt uitdrukkelijk de keuze voor een benadering van de dyslexieproblematiek vanuit de gedachte dat dyslexie ontstaat door een foute of moeizame fonologische verwerking van de taalklanken in de hersenen. De schrifttekens worden moeilijk omgezet in de juiste klank. En ook omgekeerd: de gehoorde klank wordt door de leerling niet altijd weergegeven met de correcte schrifttekens. Hij heeft gelijk waar hij stelt dat deze fonologische verklaring voldoende wetenschappelijk onderbouwd is, maar ook deze benadering kan geen garantie bieden op volledig succes. Omwille van de keuze die hij gemaakt heeft voor de fonologische benadering is het wellicht ook begrijpelijk dat hij een aparte passage schrijft over niet-zinvolle benaderingen van dyslexie. Hij doet die evenwel snel af ( misschien wel té snel) als  “alternatief en doodlopend”, zonder ook maar een moment stil te staan bij hun mogelijke merites of hun mogelijke aanvullende waarde.

Computerprogramma

Bij de mogelijke hulp aan dyslectici is het opvallend hoe vaak daarbij een beroep gedaan wordt op diverse computerprogramma’s. Hij brengt een goed overzicht van wat op dit terrein aangeschaft kan worden of te downloaden is. Daarbij worden teksten voorgelezen dan wel uitgeschreven, afhankelijk van de keuze die de leerling maakt. Hij wijst ook op het gemak van de computer om woordjes en ander stampwerk te memoriseren. Braams benadrukt dat je steeds zo’n programma goed moet uitproberen voor je tot aanschaf ervan overgaat, want als het programma niet volledig beantwoordt aan de verwachting van de leerling (of zijn ouders) zal het al snel een nutteloze aankoop blijken.

Al met al een boek met vele verdiensten, en een uitstekend cadeau voor de komende feestdagen. Uitgeverij Boom, ISBN 978 90 5352 339 1

André Pype